Jo, pllakat dhe vidat nuk duhen hequr patjetër pasi të jetë shëruar fraktura. Ato mbajnë pjesët e kockës në pozicion gjatë shërimit dhe shpesh lihen në vend për të shmangur një operacion tjetër. Heqja diskutohet kur shkaktojnë shqetësime ose kur ekziston një arsye tjetër mjekësore. Këtë e shpjegon edhe Royal Orthopaedic Hospital në udhëzimin për fiksimin e brendshëm të shputës dhe kyçit të këmbës.
Nëse po pyesni “a duhen hequr pllakat dhe vidat pas shërimit të frakturës”, pyetja kryesore për konsultën është: çfarë përfitimi pritet nga heqja në rastin tim dhe çfarë rreziku sjell një ndërhyrje tjetër?
Pse mund të mbeten në kockë?
Shërimi i kockës nuk krijon vetvetiu detyrim për heqjen e materialit metalik. Sipas Robert Jones and Agnes Hunt Orthopaedic Hospital, materiali zakonisht hiqet vetëm kur shkakton probleme ose pengon një operacion të ardhshëm. Prania e tij, në përgjithësi, nuk shkakton dëm.
Prandaj, nëse nuk keni shqetësime dhe nuk ju është rekomanduar heqja, mos e interpretoni mbajtjen e pllakës si trajtim të papërfunduar. Në kontroll kërkoni të kuptoni nëse plani fillestar parashihte mbajtjen e saj apo një ndërhyrje të mëvonshme. Mos e bazoni vendimin vetëm në përvojën e një familjari që ka pasur një frakturë tjetër.
Kur mund të diskutohet heqja?
Royal Orthopaedic Hospital përmend disa arsye për vlerësim: materiali mund të bëhet i dalë ose të lirohet, të irritojë gjatë ecjes apo mbathjes së këpucëve, të kërcënojë lëkurën ose të përfshihet në një infeksion të thellë. Këto janë arsye për kontroll, jo prova që ju nevojitet patjetër operacion. Burimi: Royal Orthopaedic Hospital.
Një arsye tjetër mund të jetë nevoja për një operacion të ardhshëm në të njëjtën zonë. Te personat që ende janë në rritje, planifikimi mund të përfshijë edhe shmangien e mbulimit të materialit nga kocka që rritet. Këto situata përshkruhen në udhëzimin e RJAH; ato nuk nënkuptojnë se çdo fëmijë apo i rritur duhet ta heqë materialin.
A do të largohet dhimbja pas heqjes?
Heqja nuk garanton largimin e dhimbjes. RJAH paralajmëron se shqetësimi mund të vazhdojë edhe pas ndërhyrjes dhe mund të lidhet me lëndimin fillestar. Për këtë arsye, kërkoni që ortopedi t'ju shpjegojë sa bindëse është lidhja mes dhimbjes suaj dhe pllakës ose vidave. Burimi: RJAH.
Përgatitni një përshkrim konkret: ku dhemb, kur fillon dhimbja, çfarë aktiviteti e nxit dhe çfarë ju pengon të bëni. Për shembull, “më pengon këpuca mbi këtë pikë” është informacion më i qartë sesa “më dhemb metali”. Shënoni edhe nëse problemi ka qenë i njëjtë prej operacionit apo ka ndryshuar kohët e fundit.
Pyeteni mjekun: “Cilin shqetësim synon ta përmirësojë ndërhyrja dhe çfarë do të bëjmë nëse ai vazhdon?” Kjo ju ndihmon të kuptoni pritjet para se të vendosni.
A ka një afat të njëjtë për të gjithë?
Udhëzimet e cituara nuk përcaktojnë një afat të vetëm që vlen për çdo frakturë. Mos e merrni një numër muajsh që keni dëgjuar nga dikush tjetër si datë për operacionin tuaj. Kërkoni nga ortopedi të sqarojë nëse kocka është shëruar mjaftueshëm dhe pse propozohet heqja tani, më vonë ose fare.
Nëse po shqyrtoni heqjen e metalit pas thyerjes së këmbës, tregoni edhe çfarë kërkon përditshmëria juaj: punë në këmbë, ngjitje shkallësh, bartje peshash apo sport. Kërkoni përgjigje për aktivitetet që ju interesojnë, jo vetëm një datë të përgjithshme kthimi në rutinë.
Çfarë rreziqesh ka ndërhyrja?
Heqja e pllakave dhe vidave nga kocka është ndërhyrje kirurgjikale. Rreziqet përfshijnë infeksionin, gjakderdhjen, mpiksjet e gjakut, dëmtimin e nervave dhe dhimbjen që vazhdon. Ndonjëherë materiali është i ngulitur në kockë ose i thyer dhe nuk hiqet i tëri. Mund të ndodhë edhe frakturë gjatë ndërhyrjes. Burimi: Royal Orthopaedic Hospital.
Healthdirect përmend gjithashtu dobësimin e kockës dhe mundësinë e frakturës gjatë ose pas operacionit. Pyeteni kirurgun cilat rreziqe kanë më shumë rëndësi për vendin dhe llojin e materialit tuaj, si dhe çfarë plani do të ndiqet nëse një pjesë nuk mund të hiqet. Burimi: Healthdirect.
Si të përgatiteni për konsultën në Kosovë
Për konsultën me ortopedin në Kosovë, mblidhni dokumentet që i keni: raportin e operacionit, fletëlëshimin, radiografitë dhe raportet e kontrolleve të mëparshme. Nëse jeni operuar jashtë vendit ose në një institucion tjetër, pyeteni ordinancën paraprakisht çfarë dokumentesh duhet të sillni.
Mbani me vete listën e barnave dhe pyetjet tuaja. Vlerësimi para operacionit përfshin diskutimin e barnave; ndryshimet duhet t'i udhëzojë ekipi mjekësor. Burimi: RJAH.
- A është konfirmuar shërimi i frakturës?
- Cila është arsyeja konkrete për heqjen ose mbajtjen e materialit?
- A ka alternativa për shqetësimin tim?
- A synohet heqja e të gjithë materialit?
- Çfarë kufizimesh do të kem në ecje, punë dhe sport?
- Kur do të bëhet kontrolli dhe kë duhet të kontaktoj nëse kam problem?
Në GjejeMjekun mund të kërkoni profesionistë shëndetësorë për konsultë. Kur mendoni “ku të gjej mjek për këtë problem?”, përgatitja e dokumenteve dhe pyetjeve ju ndihmon ta bëni bisedën më të dobishme.
Çfarë duhet sqaruar për rikuperimin?
Sipas Healthdirect, kirurgu duhet t'ju udhëzojë për kthimin në aktivitetet e zakonshme; rikuperimi i plotë mund të zgjasë disa muaj. Kërkoni udhëzime të shkruara për kujdesin e plagës, mbështetjen mbi këmbë, ushtrimet dhe kthimin në punë ose vozitje. Burimi: Healthdirect.
Dy udhëzimet britanike të këtij artikulli trajtojnë kryesisht shputën dhe kyçin e këmbës. Afatet dhe këshillat e tyre nuk duhet të zbatohen automatikisht për një frakturë në një pjesë tjetër të trupit.
Kur duhet kërkuar ndihmë urgjente?
Pas operacionit, dhimbja, ënjtja ose skuqja e re në këmbë kërkojnë vlerësim të shpejtë për mundësinë e mpiksjes së gjakut. Dhimbja në gjoks ose shpinë e shoqëruar me vështirësi në frymëmarrje kërkon ndihmë emergjente menjëherë. Këto shenja përshkruhen në udhëzimin e RJAH.
Në rast simptomash të rënda ose kërcënuese për jetën, telefononi menjëherë 112 ose 194 në Kosovë. Numrat konfirmohen nga Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent; mos prisni një termin në platformë për këto simptoma.