Testi për streptokokun e grupit B në shtatzëni kontrollon nëse bartni një bakter të quajtur GBS në vaginë dhe rektum. Qëllimi është që ekipi i lindjes të ketë informacion për të planifikuar masa që mund ta ulin rrezikun e infeksionit te i porsalinduri. Një rezultat pozitiv nuk do të thotë vetvetiu se jeni e sëmurë ose se foshnja juaj ka infeksion. Sipas udhëzimeve amerikane të përmbledhura nga CDC, mostra merret zakonisht në javën e 36-të ose të 37-të. Burimi: CDC për testimin GBS.
Megjithatë, praktikat e depistimit ndryshojnë mes vendeve. Për një shtatzënë në Kosovë, hapi praktik është të sqarojë me gjinekologun nëse rekomandohet testimi, kur duhet bërë dhe si do të përdoret rezultati në maternitetin ku planifikon të lindë.
Çfarë është GBS dhe pse diskutohet para lindjes?
Streptokoku i grupit B është bakter që mund të jetojë në traktin tretës dhe gjenital pa shkaktuar simptoma. Prania e tij pa sëmundje quhet bartje ose kolonizim. Kjo dallon nga një infeksion, ku bakteri shkakton sëmundje. Gjatë lindjes, bakteret mund të kalojnë nga nëna te foshnja. Te të porsalindurit, GBS mund të shkaktojë infeksione serioze, përfshirë infeksion në gjak, pneumoni dhe meningjit. Burimi: CDC për sëmundjen nga GBS.
Shumica e foshnjave të nënave që bartin GBS nuk sëmuren. Po ashtu, GBS nuk konsiderohet infeksion seksualisht i transmetueshëm. Një rezultat pozitiv duhet parë si informacion për kujdesin rreth lindjes, pa fajësim dhe pa nxjerrë përfundime për marrëdhëniet seksuale. Burimi: RCOG për GBS në shtatzëni.
Kur bëhet testi dhe pse ndryshojnë rekomandimet?
Në Shtetet e Bashkuara, CDC paraqet rekomandimin për testim gjatë çdo shtatzënie, në javën e 36-të ose të 37-të, edhe kur planifikohet lindje me prerje cezariane. Koha ka rëndësi sepse bartja e bakterit mund të ndryshojë: një person mund të ketë rezultat pozitiv në një periudhë dhe negativ në një tjetër. Burimi: CDC për kohën e testimit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, NHS nuk rekomandon testim rutinë për të gjitha shtatzënat. GBS mund të zbulohet gjatë analizave që bëhen për arsye të tjera, si analiza e urinës ose strishoja vaginale. NHS thekson se testi nuk mund të parashikojë nëse një foshnjë do të zhvillojë infeksion. Burimi: NHS për praktikën britanike.
Këto janë qasje të sistemeve të ndryshme shëndetësore. Mos e merrni automatikisht një afat të lexuar në një faqe amerikane ose britanike si rregull për maternitetin tuaj në Kosovë. Pyetni: “Cilin protokoll ndiqni për GBS dhe çfarë rekomandoni në shtatzëninë time?” Kërkoni edhe sqarim se kush e porosit testin dhe kush e shqyrton rezultatin.
Si merret mostra për streptokokun e grupit B?
Për testin e depistimit, profesionisti shëndetësor përdor një shkopth steril për të marrë mostër nga vagina dhe rektumi, pastaj e dërgon në laborator. CDC e përshkruan procedurën si të thjeshtë dhe pa dhimbje. Nëse jeni e shqetësuar për marrjen e mostrës, kërkoni shpjegim para se të fillojë procedura. Burimi: CDC për marrjen e mostrës.
Para vizitës, mund të sqaroni këto çështje praktike:
- A është analiza e porositur posaçërisht për depistimin e GBS?
- A do të merret mostër nga të dyja vendet, vagina dhe rektumi?
- A ka udhëzime për përgatitjen para marrjes së mostrës?
- Kur pritet përgjigjja dhe kush do t’jua shpjegojë?
- Si do të mbërrijë rezultati te ekipi që do ta përcjellë lindjen?
Mos supozoni se çdo analizë që keni bërë gjatë shtatzënisë e përfshin edhe GBS. Kërkoni që emri dhe qëllimi i analizës të jenë të qartë në fletëudhëzim dhe në përgjigjen laboratorike.
Çfarë do të thotë rezultati pozitiv për GBS?
Një rezultat pozitiv në strishon e depistimit tregon se bakteri është gjetur në mostër. Ai nuk është diagnozë infeksioni te foshnja. Zakonisht, ky informacion shërben për të diskutuar përdorimin e antibiotikëve gjatë lindjes dhe kujdesin pas saj. Burimi: CDC për interpretimin e rezultatit.
Antibiotikët që përdoren për parandalimin e infeksionit të hershëm te foshnja jepen në venë gjatë lindjes. Marrja e antibiotikëve paraprakisht vetëm për ta larguar bartjen nuk e zëvendëson këtë masë, sepse bakteret mund të rikthehen. Zgjedhja e antibiotikut bëhet nga ekipi shëndetësor dhe duhet të marrë parasysh alergjitë. Burimi: CDC për parandalimin gjatë lindjes.
Prandaj, mos filloni vetë antibiotikë pas një rezultati pozitiv. Kërkoni një shpjegim të planit: çfarë rekomandohet, në cilin moment dhe kujt duhet t’ia tregoni rezultatin. Nëse GBS është gjetur në urinë, tregojani gjinekologut; një infeksion urinar kërkon vlerësim të veçantë nga bartja në strisho. Burimi: RCOG për GBS në urinë.
Po nëse rezultati është negativ?
Një rezultat negativ do të thotë se GBS nuk është zbuluar në mostrën e testuar. Ai nuk jep garanci absolute: asnjë test depistimi nuk është plotësisht i saktë. Burimi: RCOG për kufizimet e testimit.
Ekipi merr parasysh edhe rrethanat e lindjes. Për shembull, temperatura gjatë lindjes dhe kalimi i një kohe të gjatë nga plasja e ujërave deri te lindja janë faktorë të lidhur me rrezik më të lartë për sëmundje nga GBS te foshnja. Këto vlerësohen nga profesionistët; rezultati i testit nuk duhet përdorur për të vendosur vetë nëse nevojitet kujdes. Burimi: CDC për faktorët e rrezikut.
Pyetje për gjinekologun para lindjes
Merreni rezultatin me vete dhe kërkoni përgjigje të kuptueshme për këto pyetje:
- A rekomandohet testi GBS në shtatzëninë time? Në cilën javë dhe sipas cilit protokoll?
- Çfarë ndryshon në planin e lindjes nëse rezultati është pozitiv? Kërkoni shpjegim për masat e rekomanduara dhe arsyen e tyre.
- A ka rëndësi historia ime? Tregoni nëse një foshnjë e mëparshme ka pasur infeksion nga GBS ose nëse bakteri është gjetur më herët në shtatzëni.
- Si ndikojnë alergjitë ndaj antibiotikëve? Përshkruani çfarë reaksioni keni pasur dhe ndaj cilit ilaç.
- Kë duhet ta kontaktoj kur fillon lindja ose plasin ujërat? Kërkoni numrin dhe udhëzimin e maternitetit.
- Çfarë vëzhgimi mund t’i nevojitet foshnjës? Kërkoni edhe udhëzime për shenjat që duhen ndjekur pas daljes nga spitali.
Nëse keni rezultat pozitiv, NHS këshillon kontaktimin e ekipit të lindjes sapo të fillojë lindja ose të plasin ujërat. Mos prisni një konsultë të zakonshme për ta njoftuar. Burimi: NHS për planin e lindjes.
Shenjat te foshnja që kërkojnë ndihmë urgjente
Pas lindjes, kërkoni ndihmë urgjente nëse foshnja ka vështirësi në frymëmarrje, nuk reagon si zakonisht, është shumë e plogësht, ka temperaturë jashtë normales, ndryshim të ngjyrës së lëkurës ose nuk ushqehet mirë. Këto shenja nuk e përcaktojnë vetë shkakun, por kërkojnë vlerësim të menjëhershëm. Kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës. Burimi: NHS për shenjat alarmuese te foshnjat.
Si të organizoni konsultën në Kosovë
Nëse kërkoni një gjinekolog në Gjilan ose në një komunë tjetër, GjejeMjekun mund t’ju ndihmojë të kërkoni profesionistë shëndetësorë në drejtori. Para rezervimit, sqaroni nëse konsultimi përfshin diskutimin e analizave dhe planifikimin para lindjes.
Për vizitën, përgatitni përgjigjet laboratorike dhe një listë të shkurtër pyetjesh. Synoni të dilni nga konsultimi me një plan të qartë: nëse duhet testuar, kur, kush e interpreton rezultatin dhe si njoftohet materniteti. GjejeMjekun është platformë për gjetjen e profesionistëve shëndetësorë dhe nuk është shërbim urgjence.