Zhurma vazhdon: kur duhet të kërkoni kontroll?
Nëse dëgjoni fishkëllimë, gumëzhimë ose tinguj të tjerë pa një burim të jashtëm, kjo përvojë quhet tinitus. Mund të ndihet në njërin vesh, në të dy ose në kokë, vazhdimisht apo herë pas here. Zhurma në vesh që nuk kalon meriton vlerësim, sidomos kur përkeqësohet ose pengon gjumin dhe përqendrimin. Shpesh nuk lidhet me një problem serioz, por shkaku nuk mund të përcaktohet vetëm nga përshkrimi i tingullit. NHS shpjegon simptomat dhe arsyet për kontroll.
Vizita te mjeku familjar ose te specialisti ORL është një mundësi për të diskutuar çfarë po ndodh, për të kontrolluar veshët dhe për të planifikuar vlerësimin e dëgjimit. Nuk keni nevojë të gjeni vetë një shpjegim para se të kërkoni ndihmë.
Kur nuk duhet të prisni një termin të zakonshëm?
Kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës nëse zhurma shfaqet pas një goditjeje në kokë ose shoqërohet me humbje të papritur të dëgjimit, dobësi të fytyrës apo marramendje të fortë rrotulluese. Mos e shtyni vlerësimin duke pritur një termin në internet. GjejeMjekun nuk është shërbim urgjence. Këto shenja përfshihen në udhëzimet e NHS për ndihmë të menjëhershme.
NICE rekomandon vlerësim brenda 24 orëve kur humbja e dëgjimit është zhvilluar brenda tri ditësh ose më pak, gjatë 30 ditëve të fundit. Nëse zhurma rreh në të njëjtin ritëm me pulsin, kërkoni kontroll urgjent. Zhurma e vazhdueshme vetëm në njërin vesh gjithashtu duhet diskutuar për vlerësim specialistik. Këto veçori nuk përcaktojnë vetë një diagnozë. Shihni rekomandimet e NICE për referimin.
Çfarë mund të lidhet me tinitusin?
Tinitusi mund të lidhet me ekspozimin ndaj zhurmës së fortë, humbjen e dëgjimit, grumbullimin e dyllit ose infeksionin e veshit. Disa barna mund të shoqërohen gjithashtu me të. Megjithatë, te disa njerëz nuk gjendet një shkak i qartë. Prania e fishkëllimës në vesh nuk mjafton për të dalluar mes këtyre mundësive. NIDCD përshkruan lidhjet e mundshme dhe vlerësimin.
Në vend që të nisni nga një diagnozë e lexuar në internet, përgatitni një përshkrim të përvojës suaj. Për shembull: “E dëgjoj në veshin e majtë, filloi para dy javësh dhe më pengon të fle”. Ky është një fillim i dobishëm për bisedën, edhe nëse nuk dini si ta emërtoni saktë tingullin.
Çfarë të shënoni para vizitës?
Mund ta mbani këtë listë në telefon ose në letër. Nuk kërkohet ditar i hollësishëm; mjafton të keni gati informacionin që doni t’ia përcillni mjekut.
- Fillimi: kur e vutë re për herë të parë dhe nëse nisi papritur apo gradualisht.
- Vendndodhja: në njërin vesh, në të dy apo pa një anë të qartë.
- Përshkrimi: fishkëllimë, gumëzhimë, trokitje apo tingull tjetër; i vazhdueshëm ose me ndërprerje.
- Ritmi: nëse duket se përputhet me rrahjet e zemrës.
- Ndryshimet shoqëruese: vështirësi në dëgjim, marramendje, dhimbje ose shqetësime të tjera që keni vërejtur.
- Rrethanat: ekspozim ndaj zhurmës së fortë, lëndim ose ndryshime në barnat që merrni.
- Ndikimi: çfarë pengon konkretisht në gjumë, punë, biseda ose përqendrim.
Merrni me vete listën e barnave dhe suplementeve, si dhe rezultatet e mëparshme të dëgjimit, nëse i keni. Këto shënime ju ndihmojnë të mos harroni pyetjet gjatë vizitës. Mjeku zakonisht pyet për fillimin e zhurmës, historinë shëndetësore dhe barnat, sipas përshkrimit të vlerësimit nga NIDCD.
Si mund të zhvillohet kontrolli te ORL-ja?
Biseda dhe ekzaminimi
ORL-ja mund të ekzaminojë veshët, kokën dhe qafën dhe të kërkojë më shumë hollësi për simptomat. Kontrolli i veshit mund të zbulojë dyll ose shenja infeksioni. Vlerësimi mund të përfshijë edhe një profesionist të dëgjimit. NIDCD shpjegon rolin e ekzaminimit dhe të vlerësimit audiologjik.
Matja e dëgjimit
Vlerësimi i dëgjimit është pjesë e rëndësishme e hetimit. Disa njerëz nuk e vërejnë një rënie graduale të dëgjimit ose ia atribuojnë vështirësinë vetëm zhurmës. Rezultatet ndihmojnë në planifikimin e kujdesit. Kur dyshohet problem në veshin e mesëm, mund të merret në konsideratë edhe timpanometria. NICE shpjegon arsyet për këto vlerësime.
A duhet rezonancë magnetike?
Rezonanca nuk është e nevojshme për çdo person. NICE nuk rekomandon imazheri për zhurmë simetrike, jopulsuese, pa shenja të tjera shoqëruese. Për zhurmë të njëanshme ose pulsuese mund të nevojitet hetim tjetër, sipas vlerësimit. Pyeteni mjekun çfarë synon të sqarojë ekzaminimi i propozuar. Kriteret e NICE për imazherinë.
Çfarë mund të diskutohet për menaxhimin?
Plani varet nga gjetjet dhe nga mënyra si tinitusi ndikon në jetën tuaj. Kur ka humbje dëgjimi, mund të diskutohen aparatet e dëgjimit. Për shqetësimin emocional që vazhdon, NICE përfshin terapinë njohëse-sjellore ndër mundësitë e kujdesit. Këto masa synojnë të ndihmojnë funksionimin dhe përballimin; nuk garantojnë zhdukjen e tingullit. Rekomandimet për menaxhimin e tinitusit.
Disa njerëz përdorin tinguj të butë në sfond për rehati, veçanërisht në qetësi. Megjithatë, provat nuk mjaftojnë për të rekomanduar një lloj të caktuar terapie zanore për të gjithë. Kërkoni shpjegim për përfitimin e pritshëm, kufizimet dhe mënyrën e vlerësimit të çdo ndërhyrjeje që ju propozohet. NICE diskuton kufizimet e provave për terapinë zanore.
Si të kërkoni specialist ORL në Kosovë?
Në GjejeMjekun mund të kërkoni një specialist ORL në Kosovë. Para caktimit të terminit, pyeteni ofruesin nëse vizita përfshin vlerësimin e zhurmës në vesh, nëse mund të bëhet matja e dëgjimit dhe çfarë dokumentesh të merrni. Konfirmoni drejtpërdrejt shërbimet, disponueshmërinë dhe koston.
Për ta bërë vizitën më të dobishme, mbani gati tri pyetje: “Çfarë tregoi kontrolli?”, “A duhet ndonjë vlerësim tjetër dhe pse?” dhe “Kur duhet të rikthehem ose të kërkoj ndihmë më shpejt?”. Qëllimi është të largoheni me një plan të kuptueshëm, edhe kur shkaku mbetet i pasqaruar.