A mund të blini lente kontakti me recetën e syzeve?
Jo. Receta e syzeve, e vetme, nuk mjafton për të zgjedhur lente kontakti. Edhe kur dioptria duket e njëjtë, lentet kërkojnë vlerësim dhe përshtatje të veçantë. Duhet të përcaktohet jo vetëm korrigjimi i shikimit, por edhe nëse lentja e zgjedhur është e përshtatshme për syrin tuaj. Shoqata Amerikane e Optometrisë shpjegon se recetat mund të ngjajnë, por nuk janë të këmbyeshme. Burimi: AOA.
Nëse keni një recetë të fundit për syze dhe dëshironi të provoni lente, merreni me vete në kontroll. Ajo është informacion i dobishëm, por nuk është udhëzim për të porositur vetë lentet. Kur rezervoni termin në Kosovë, tregoni qartë se kërkoni edhe vlerësim për lente kontakti.
Cili është dallimi mes recetës së syzeve dhe lenteve të kontaktit?
Syzet qëndrojnë përpara syve, ndërsa lentet e kontaktit vendosen mbi korne, pjesën e tejdukshme në sipërfaqen e syrit. Kjo pozitë e ndryshme është një arsye pse fuqia korrigjuese mund të ndryshojë. Prandaj nuk ka një rregull të thjeshtë që mund ta përdorni vetë për ta kthyer recetën e syzeve në recetë lentesh. Burimi: College of Optometrists of Ontario.
Receta për lente përmban edhe të dhëna për produktin dhe përshtatjen. FDA përmend fuqinë e lentes, materialin ose prodhuesin, lakimin bazë dhe, sipas rastit, diametrin. Këto tregojnë pse njohja e dioptrisë nuk e përfundon zgjedhjen. Burimi: FDA.
- Fuqia korrigjuese: tregon korrigjimin e përshkruar për shikimin.
- Lakimi bazë, shpesh BC: është një nga parametrat e përshtatjes së lentes.
- Diametri, shpesh DIA: tregon madhësinë e lentes dhe mund të jetë pjesë e specifikimit.
- Materiali ose prodhuesi: ndihmon në identifikimin e lentes së përshkruar.
Këto të dhëna nuk duhen zgjedhur veçmas duke krahasuar kuti në internet. Lentet ndryshojnë në material dhe përmasa; një produkt mund të jetë i përshtatshëm për një person dhe të shkaktojë parehati ose probleme te një tjetër. Ndërrimin e produktit sqarojeni me profesionistin që bën përshtatjen. Burimi: AOA.
Çfarë përfshin kontrolli për lente kontakti?
Qëllimi është të vlerësohet shikimi dhe përshtatshmëria e lenteve për sytë tuaj. Sipas Institutit Kombëtar të Syrit të SHBA-së, gjatë vlerësimit mund të vendosen lente provuese për të kontrolluar si përshtaten dhe si shihni me to. Pra, procesi shkon përtej leximit të numrave nga receta e syzeve. Burimi: National Eye Institute.
Gjatë bisedës, shpjegoni pse dëshironi lente: për përdorim të përditshëm, sport apo raste të veçanta. Tregoni nëse keni përdorur lente më parë dhe nëse keni pasur parehati. Kërkoni që profesionisti t’ju sqarojë çfarë vlerësimi nevojitet përpara se të vendosni për blerjen.
Për përdoruesit e rinj, udhëzimi praktik është pjesë e rëndësishme e fillimit. AOA përshkruan udhëzime individuale për mbajtjen, kujdesin dhe vizitat pasuese. Kërkoni demonstrim për vendosjen dhe heqjen dhe sigurohuni se i kuptoni hapat përpara përdorimit në shtëpi. Burimi: AOA.
A duhet të ndryshojë patjetër dioptria?
Jo domosdoshmërisht. Fakti që dy receta kanë numra të njëjtë nuk i bën ato të këmbyeshme, ndërsa një ndryshim nuk provon vetvetiu se është bërë gabim. Akademia Amerikane e Oftalmologjisë shpjegon se dallimet e vogla mund të mos pasqyrohen njësoj në të dyja recetat. Nëse me lente shihni më dobët sesa me syze, kërkoni rivlerësim. Burimi: AAO.
Çfarë të pyesni para blerjes?
Mund ta ruani këtë listë në telefon dhe ta përdorni gjatë vizitës. Synimi është të largoheni me udhëzime të qarta për produktin, përdorimin dhe ndjekjen:
- A ka përfunduar përshtatja, apo nevojitet ende provë ose rivlerësim?
- Cila lente është përshkruar për secilin sy dhe ku janë shënuar parametrat?
- Sa kohë lejohet t’i mbaj gjatë ditës dhe kur duhet t’i zëvendësoj?
- A janë për një përdorim apo të ripërdorshme?
- Nëse ripërdoren, cila tretësirë dhe cilët hapa pastrimi duhen ndjekur?
- A mund ta provoj vendosjen dhe heqjen nën mbikëqyrje?
- Kur duhet të vij për kontrollin e radhës?
- Kë duhet të kontaktoj nëse kam dhimbje, skuqje ose ndryshim të shikimit?
Kërkoni një kopje të specifikimeve dhe udhëzimeve që t’i keni gjatë blerjes. Lista e FDA-së ndihmon për të kuptuar informacionin që mund të përmbajë receta, por kërkesat ligjore amerikane të përshkruara aty nuk duhen marrë si rregulla për Kosovën. Burimi: FDA.
Udhëzimet e përdorimit kanë po aq rëndësi sa receta
Dalloni orarin e mbajtjes nga afati i zëvendësimit. Lentet për një përdorim hidhen pas përdorimit sipas udhëzimit, ndërsa lentet e ripërdorshme kërkojnë pastrim dhe dezinfektim. Emërtimi i produktit nuk mjafton për të përcaktuar sa orë mund ta mbani; këtë sqarojeni gjatë kontrollit. Burimi: National Eye Institute.
CDC rekomandon këto masa për të ulur rrezikun e infeksioneve:
- Lani duart me sapun dhe ujë dhe thajini plotësisht para prekjes së lenteve.
- Hiqini lentet para dushit dhe notit; mos përdorni ujë për ruajtjen e tyre.
- Mos flini me lente, përveç nëse profesionisti ju ka udhëzuar shprehimisht për këtë.
- Përdorni tretësirën e rekomanduar dhe mos përzieni tretësirën e vjetër me të renë.
- Ndiqni orarin e zëvendësimit dhe mbani me vete syze rezervë.
Këto masa e ulin rrezikun, por nuk e heqin plotësisht. Diskutoni çdo paqartësi për higjienën dhe ndiqni kontrollet sipas rekomandimit të profesionistit. Burimi: CDC.
Kur duhet të kërkoni ndihmë menjëherë?
Hiqini lentet dhe kontaktoni menjëherë profesionistin e syve nëse shfaqen dhimbje, skuqje, ndjeshmëri ndaj dritës, turbullim i papritur, lotim i pazakontë ose sekrecione. Mos i rivendosni derisa t’ju këshillojë profesionisti. Këto shenja mund të lidhen me infeksion ose problem tjetër që kërkon vlerësim; nuk mund ta përcaktoni shkakun vetëm nga simptomat. Burimi: CDC.
Për simptoma të rënda ose urgjente, përfshirë humbjen e papritur të shikimit apo dhimbjen e fortë, kërkoni ndihmë emergjente menjëherë. Në Kosovë telefononi 112, numrin për shërbimet emergjente. Mos prisni një termin rutinë përmes drejtorisë. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent. Burimi për rreziqet: FDA; burimi për numrin emergjent: GOV.UK.
Si ta organizoni vizitën në Kosovë?
Nëse kërkoni një oftalmolog në Kosovë, mund të përdorni GjejeMjekun për orientim në drejtori. Para rezervimit, pyetni drejtpërdrejt nëse ofrohen vlerësimi dhe përshtatja për lente kontakti, si dhe udhëzimi për përdoruesit e rinj. Shprehja “gjej mjek” është vetëm fillimi i kërkimit; gjatë kontaktit tregoni saktë shërbimin që ju nevojitet.
Merrni recetën dhe syzet aktuale, si dhe kutinë ose specifikimet e lenteve nëse i përdorni tashmë. Kërkoni sqarime derisa ta kuptoni cilin produkt duhet të blini dhe si ta përdorni. Ky informacion i përgjithshëm nuk përcakton nëse lentet janë të përshtatshme për ju; këtë e sqaron vlerësimi profesional.
