Nëse frika nga gjilpërat gjatë analizave të gjakut po ju shtyn ta anuloni termin, tregojani stafit para vizitës ose sapo të mbërrini. Mund të thoni: “Kam frikë nga marrja e gjakut dhe dua të flasim si ta përballoj.” Nuk keni nevojë ta fshihni shqetësimin. Informacioni paraprak i ndihmon profesionistët të diskutojnë një plan që merr parasysh nevojat tuaja, siç këshillon CDC për frikën nga gjilpërat.
Çfarë t’i tregoni infermierit para analizave
Përshkruani çfarë ju shqetëson më shumë: dhimbja, pamja e gjilpërës, gjaku apo një përvojë e mëparshme. Tregoni edhe çfarë ju ka ndihmuar herëve të tjera. Sipas Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust, këto hollësi e ndihmojnë stafin t’ju mbështesë gjatë procedurës.
- Tregoni nëse ju ka rënë të fikët gjatë analizave, injeksioneve ose kur keni parë gjak.
- Shpjegoni nëse zakonisht ndieni panik, marramendje ose ndjesinë se po humbni vetëdijen.
- Thoni nëse preferoni një shpjegim paraprak apo më pak hollësi gjatë marrjes së gjakut.
- Përmendni nëse biseda, muzika ose prania e një personi të afërt ju ndihmon.
Një mënyrë për ta hapur bisedën është: “Herën e kaluar pata marramendje. A mund të planifikojmë si të veprojmë nëse ndodh përsëri?” Kjo e bën kërkesën konkrete pa pasur nevojë t’i vendosni vetes një diagnozë.
Frika dhe të fikëtit kërkojnë vëmendje të ndryshme
Disa njerëz ndiejnë panik pa u ndier pranë të fikëtit. Te të tjerët, frika nga gjaku ose gjilpërat mund të shoqërohet me një rënie të tensionit të gjakut që çon në humbje të përkohshme të vetëdijes. Prandaj, tregojini stafit çfarë ju ka ndodhur realisht, jo vetëm se “keni ankth”.
Për personat që priren të humbin vetëdijen, ekziston një teknikë e tendosjes së muskujve që mund të ndihmojë në mbajtjen e tensionit të gjakut. Për panikun pa ndjesi të fikëti mund të përdoren ushtrime të frymëmarrjes. Kërkoni që profesionisti t’ju shpjegojë cilën teknikë dhe si ta përdorni, sidomos nëse keni probleme të tjera shëndetësore. Këto dallime përshkruhen nga Guy’s and St Thomas’.
Çfarë mund të kërkoni paraprakisht
Kontaktoni vendin ku do t’i bëni analizat dhe pyesni çfarë mund të organizohet. Jo çdo ambient ofron të njëjtat mundësi. Mund të diskutoni:
- Një hapësirë më të qetë, nëse është e mundur.
- Praninë e një familjari ose miku për mbështetje.
- Mbajtjen e gjilpërës dhe pajisjeve jashtë fushës suaj të shikimit.
- Mënyra për ta zvogëluar dhimbjen, përfshirë nëse një krem mpirës është i përshtatshëm.
Pyetni para terminit nëse po mendoni për krem mpirës: çfarë duhet përdorur, ku dhe kur duhet vendosur. Mos supozoni se çdo produkt është i përshtatshëm për ju. CDC rekomandon planifikimin individual, mbështetjen e një të afërmi dhe diskutimin e menaxhimit të dhimbjes. Këto mundësi nuk garantojnë mungesë frike ose dhimbjeje.
Si të përgatiteni pa ndryshuar udhëzimet e analizës
Frika nga marrja e gjakut dhe përgatitja për analizën janë dy çështje që duhen diskutuar bashkë. Disa analiza kërkojnë të mos hani për një periudhë të caktuar; të tjerat nuk e kërkojnë këtë. Pyesni nëse duhet të jeni esëll, nëse lejohet uji dhe si duhet të veproni me barnat. Mos i ndërprisni barnat vetë. Ndiqni udhëzimin e profesionistit për analizën tuaj, siç thekson NHS për përgatitjen para analizave të gjakut.
Nëse ju ndihmon ta dini çfarë do të ndodhë, kërkoni një shpjegim të shkurtër. Zakonisht merret një sasi e vogël gjaku nga një venë në pjesën e brendshme të bërrylit. Mund të ndieni një shpim ose parehati kur futet gjilpëra. Nuk është e nevojshme ta shikoni procedurën.
Gjatë pritjes dhe marrjes së gjakut
Zgjidhni një mënyrë të thjeshtë për ta drejtuar vëmendjen diku tjetër: dëgjoni muzikë, lexoni ose shikoni fotografi në telefon. Kur të fillojë procedura, mund ta ktheni shikimin anash dhe të bisedoni me infermierin. Një alternativë është të numëroni objektet e së njëjtës ngjyrë në dhomë.
Nëse stafi ju këshillon frymëmarrje qetësuese, merrni frymë ngadalë dhe butë, në ritëm të rehatshëm. Qëllimi është ta bëni përvojën më të përballueshme. Këto këshilla praktike jepen nga Cambridge University Hospitals për personat që shqetësohen nga marrja e gjakut.
Mund të përgatitni paraprakisht një fjali të shkurtër: “Më ndihmon nëse flasim për diçka tjetër dhe unë shikoj anash.” Nëse një mënyrë ju ka ndihmuar më parë, përmendeni. Nuk keni pse t’i provoni të gjitha teknikat në të njëjtën vizitë.
Kur duhet ndihma e psikologut për frikën nga gjilpërat?
Kërkoni vlerësim nëse frika ju bën t’i shtyni vazhdimisht analizat e rekomanduara, t’i shmangni vizitat ose të përjetoni shqetësim që ndikon në jetën tuaj. Nuk duhet të prisni derisa të mos mund ta përballoni fare situatën. NHS këshillon konsultë kur simptomat e një frike të fortë ndikojnë në jetën e përditshme.
Çfarë mund të përfshijë mbështetja?
Terapia njohëse-sjellore, e njohur si CBT, përdoret për fobitë. Ajo shqyrton lidhjen mes mendimeve, ndjenjave dhe sjelljeve, përfshirë shmangien. Psikologu vlerëson shqetësimet dhe qëllimet tuaja para se të propozojë një qasje. Puna mund të përfshijë ushtrime mes takimeve; kohëzgjatja dhe përgjigjja ndaj terapisë ndryshojnë. Lexoni shpjegimin e NHS për CBT.
Përballja graduale me atë që shkakton frikë është një tjetër pjesë e mundshme e trajtimit të fobive. Hapat planifikohen sipas vështirësisë. Nëse frika është e fortë, kërkoni udhëzim profesional përpara se të përdorni pamje ose video që ju shqetësojnë. NHS 111 Wales shpjegon trajtimin përmes ekspozimit gradual.
Ku të filloni në Kosovë
Mund ta hapni bisedën me një mjek familjar në Kosovë ose me stafin që ka kërkuar analizat: “Po i shmang analizat nga frika. Me kë mund të flas për mbështetje psikologjike?” Pyetni psikologun për përvojën me fobitë dhe qasjen që përdor.
GjejeMjekun është platformë për kërkimin e profesionistëve shëndetësorë. Kur mendoni “si të gjej mjek për këtë shqetësim?”, përdoreni kërkimin si hap drejt një konsultimi; vlerësimi bëhet nga profesionisti.
Kur duhet ndihmë e menjëhershme
Nëse keni marramendje ose ndieni se do t’ju bjerë të fikët, njoftoni menjëherë stafin dhe kërkoni ndihmë për t’u shtrirë. Të fikëtit duhet diskutuar me mjekun. Nëse dikush nuk merr frymë, nuk zgjohet brenda një minute, nuk rikuperohet plotësisht ose ka dhimbje gjoksi pas të fikëtit, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës. Këto janë shenja alarmi sipas NHS. GjejeMjekun nuk është shërbim urgjence.