Gungat e dhimbshme në sqetulla që përsëriten meritojnë vlerësim mjekësor, edhe nëse zhduken përkohësisht. Sidomos kur rikthehen në të njëjtin vend, rrjedhin ose lënë shenja, është e arsyeshme të kërkoni kontroll te dermatologu. Një nga gjendjet që mjeku mund të shqyrtojë është hidradeniti supurativ, por përsëritja e gungave nuk mjafton për këtë diagnozë. Akademia Amerikane e Dermatologjisë: shenjat dhe simptomat.
Qëllimi i kontrollit është të kuptohet çfarë po ndodh dhe çfarë kujdesi nevojitet. Për vizitën, përshkrimi i episodeve të mëparshme është po aq i dobishëm sa përshkrimi i gungës që keni sot.
Pse një gungë që rikthehet duhet kontrolluar?
Hidradeniti supurativ mund të shfaqet me gunga të thella e të dhimbshme në zona ku lëkura prek lëkurën, përfshirë sqetullat. Ndryshimet mund të qetësohen dhe më pas të rikthehen në të njëjtën zonë. Te disa persona shfaqen rrjedhje, plagë që rihapen, shenja ose kanale nën lëkurë. Këto janë arsye për vlerësim, jo një listë për vetëdiagnozë. AAD: si mund të shfaqet hidradeniti supurativ.
Një gungë me qelb mund të jetë edhe absces i lëkurës. Absceset shpesh lidhen me infeksion dhe mund të jenë të dhimbshme e të ngrohta në prekje. Prandaj, mos e merrni si të mirëqenë se çdo gungë është qime e futur nën lëkurë ose se çdo rrjedhje do të thotë hidradenit. NHS: abscesi i lëkurës.
Çfarë është hidradeniti supurativ?
Hidradeniti supurativ është një gjendje afatgjatë e lëkurës që mund të shkaktojë gunga të dhimbshme, absces dhe shenja. Shkaku i saktë nuk është kuptuar plotësisht; përfshihet bllokimi i folikulave të qimeve. Përveç sqetullave, mund të prekë ijët, vithet dhe zonën nën gjinj. NHS: hidradeniti supurativ.
Kjo gjendje nuk është ngjitëse dhe nuk lidhet me higjienë të dobët. Larja më e shpeshtë nuk është përgjigjja për çdo gungë që përsëritet. Nuk ka një test të vetëm përfundimtar që e konfirmon hidradenitin; vlerësimi mbështetet te kontrolli i lëkurës dhe historia e simptomave. NHS: shkaqet dhe diagnostikimi.
Kur duhet kontrolli te dermatologu?
Kërkoni kontroll kur gungat rikthehen, rrjedhin, lënë shenja ose kur dhimbja po ju pengon në përditshmëri. Mos prisni që ndryshimet të bëhen të shumta për t’i diskutuar. Dermatologu mund të dallojë hidradenitin nga gjendje të tjera me pamje të ngjashme. AAD: vlerësimi nga dermatologu.
Kontroll nevojitet edhe për një gungë që po rritet, zgjat më shumë se dy javë ose ndihet e fortë dhe nuk lëviz. Nëse keni diabet apo imunitet të dobësuar, tregojani mjekut. Këto rrethana kërkojnë vlerësim dhe nuk duhet të interpretohen vetë si provë e një sëmundjeje të caktuar. NHS: kur duhet kontrolluar një gungë.
Kur nevojitet ndihmë më e shpejtë?
Kërkoni vlerësim urgjent nëse gunga është e dhimbshme, e kuqe ose e nxehtë, nëse keni temperaturë apo të dridhura, ose nëse skuqja dhe ënjtja po përhapen përreth saj. Mos prisni një termin rutinë te dermatologu në këto raste. NHS: shenjat që kërkojnë ndihmë urgjente.
Nëse shfaqen vështirësi në frymëmarrje, hutim i ri, të folur i paqartë ose lëkurë e buzë të kaltërta, shumë të zbehta apo me njolla, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të emergjencës. Këto mund të jenë shenja të një gjendjeje serioze. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent. NHS: shenjat e sepsisit dhe ndihma e menjëhershme.
Çfarë t’i tregoni dermatologut?
Mjeku zakonisht pyet ku shfaqen gungat, kur kanë filluar, nëse ka rrjedhje dhe si ndikon problemi në jetën tuaj. Përgatitni një përmbledhje të shkurtër me fjalët tuaja; nuk keni nevojë të përdorni terma mjekësorë. AAD: çfarë përfshin vlerësimi.
- Fillimi: kur e vutë re gungën e parë dhe sa episode mbani mend?
- Vendi: në cilën sqetull shfaqet dhe a rikthehet në të njëjtën pikë?
- Ecuria: sa zgjat zakonisht dhe a zhduket plotësisht mes episodeve?
- Ndryshimet: a ka rrjedhje, erë, plagë që rihapen ose shenja?
- Ndikimi: a ju pengon dhimbja në gjumë, punë, veshje ose lëvizjen e krahut?
- Kujdesi i provuar: çfarë produktesh apo barnash keni përdorur dhe çfarë keni vërejtur pas tyre?
Mund të thoni, për shembull: “Gunga më është kthyer disa herë në këtë sqetull. Zgjat disa ditë dhe ndonjëherë rrjedh.” Nëse nuk e mbani mend datën e saktë, tregoni afërsisht. Mos e shtyni vizitën vetëm sepse shënimet tuaja nuk janë të plota.
Çfarë mund të bëni ndërkohë?
Pa e ditur shkakun, kujdesi në shtëpi duhet të jetë i thjeshtë dhe nuk duhet ta zëvendësojë kontrollin. Udhëzimet e AAD për lëkurën me hidradenit këshillojnë shmangien e shtrydhjes dhe fërkimit të fortë, sepse mund ta irritojnë ose dëmtojnë lëkurën. AAD: kujdesi i përditshëm.
- Mos i shtrydhni ose shponi gungat.
- Lajeni zonën butë, pa e fërkuar fort.
- Shmangni rruajtjen mbi lëkurën e prekur dhe veshjet që e shtrëngojnë zonën.
- Një kompresë e pastër me ujë të vakët, jo të nxehtë, mund të ndihmojë për dhimbjen; mos e përdorni për ta shtyrë kontrollin.
- Diskutoni me dermatologun nëse deodoranti ose produktet e tjera po ju irritojnë.
Këto masa mbështeten në këshillat e AAD për vetëkujdesin dhe të NHS për hidradenitin. Ato nuk tregojnë se ju e keni këtë gjendje.
Çfarë mund të prisni nga vizita?
Dermatologu vlerëson lëkurën dhe historinë e simptomave. Nëse ka rrjedhje, mund të marrë një mostër për të kontrolluar nëse ka infeksion. Kur konfirmohet hidradeniti, plani mund të përfshijë kujdes të lëkurës, barna ose procedura, sipas ndryshimeve dhe nevojave të personit. Nuk ka një plan të njëjtë për të gjithë dhe nuk mund të premtohet rezultat individual. AAD: diagnostikimi dhe trajtimi.
Para se të largoheni, kërkoni përgjigje të qarta: “Çfarë mendoni se po i shkakton gungat?”, “Çfarë duhet të bëj nëse rikthehen?” dhe “Cilat shenja kërkojnë ndihmë urgjente?”. Kërkoni sqarim për çdo udhëzim që nuk e kuptoni.
Si të kërkoni dermatolog në Gjilan ose në qytete të tjera?
Nëse kërkoni dermatolog në Gjilan, mund të nisni nga GjejeMjekun, platforma për gjetjen e profesionistëve shëndetësorë në Kosovë. Përdorni qytetin dhe specialitetin për ta orientuar kërkimin tuaj dhe konfirmoni drejtpërdrejt me ofruesin termin, vendndodhjen dhe kushtet e vizitës.
Nëse kërkimi juaj fillon me “gjej mjek”, përshkruajeni kërkesën konkretisht: keni gunga të dhimbshme që përsëriten dhe doni vlerësim të lëkurës. Pyetni nëse mjeku vlerëson edhe raste me dyshim për hidradenit supurativ. Nuk keni nevojë të vendosni vetë një diagnozë për të kërkuar termin.
Për kontroll rutinë, përgatitni shënimet dhe pyetjet tuaja. Për shenjat urgjente të përshkruara më sipër, kërkoni ndihmë mjekësore pa pritur përfundimin e kërkimit në platformë.