Kontrolli para operacionit është një vlerësim i shëndetit dhe i nevojave tuaja para ndërhyrjes së planifikuar. Ekipi shqyrton historinë mjekësore, barnat dhe rezultatet e mëparshme për të kuptuar nëse nevojiten analiza, trajtim ose kujdes shtesë para, gjatë apo pas operacionit. Përmbajtja e kontrollit varet nga ndërhyrja dhe anestezia e parashikuar. NHS shpjegon qëllimin e vlerësimit para operacionit.
Për pacientin, ky takim është edhe mundësi për të marrë përgjigje konkrete: çfarë duhet të përgatisni, cilat udhëzime duhet të ndiqni dhe kë të kontaktoni nëse diçka ndryshon. Ky artikull ju ndihmon të përgatitni bisedën; vendimet për ndërhyrjen dhe anestezinë kërkojnë vlerësimin e ekipit tuaj.
Çfarë përfshin kontrolli para operacionit?
Vlerësimi mund të përfshijë pyetje për sëmundjet e kaluara dhe aktuale, operacionet e mëparshme, barnat dhe mënyrën e jetesës. Në varësi të nevojës, mund të bëhen matje të tensionit, pulsit, peshës dhe gjatësisë, si edhe ekzaminim i zemrës dhe mushkërive. Vlerësimi mund të përfshijë infermierë dhe anesteziologë; rastet me gjendje më të ndërlikuara shëndetësore mund të kërkojnë shqyrtim nga specialisti i anestezisë. Guy’s and St Thomas’ përshkruan elementet e këtij kontrolli.
Pyeteni institucionin ku do të operoheni se si organizohet takimi juaj. Kërkoni të dini nëse konsultimi me anesteziologun bëhet veçmas, çfarë duhet të sillni dhe si do t’i merrni rezultatet. Mos e lini sqarimin e këtyre çështjeve për mëngjesin e operacionit.
A duhet t’i bëjë secili të njëjtat analiza?
Jo. Nuk ekziston një paketë e vetme analizash që i duhet çdo pacienti. Përzgjedhja lidhet me llojin e operacionit, gjendjen shëndetësore dhe barnat që përdoren. Mund të kërkohen analiza gjaku, vlerësim i funksionit të veshkave ose elektrokardiogramë, por nevoja përcaktohet individualisht. Udhëzimi NICE nuk rekomandon radiografi të kraharorit ose ekografi të zemrës si kontrolle rutinë për të gjithë. Rekomandimet NICE për analizat para operacionit.
Nëse ju kërkohet një analizë, pyesni çfarë informacioni pritet të japë dhe kush do ta shqyrtojë. Nëse keni rezultate të mëparshme, tregojani ekipit përpara se të bëni analiza të tjera. NICE rekomandon që rezultatet e kryera më herët të përfshihen në informacionin e referimit për konsultën kirurgjikale. I njëjti udhëzim trajton edhe diskutimin e mundësisë së shtatzënisë dhe testimin me pëlqim kur ka paqartësi. NICE: rezultatet ekzistuese dhe vlerësimi i shtatzënisë.
Cilat dokumente dhe informacione të përgatitni?
Merrni konfirmimin e terminit ose dokumentin e pranimit, rezultatet e mëparshme dhe listën e barnave me dozat përkatëse. Përfshini edhe vitaminat dhe produktet bimore. NHS këshillon që ekipi të ketë informacion për analizat e mëparshme dhe të gjitha produktet që përdorni. NHS: çfarë të përgatitni dhe të merrni me vete.
Për ta bërë takimin më të qartë, organizojini materialet në një dosje dhe përgatitni një përmbledhje të shkurtër:
- Emrat e gjendjeve shëndetësore për të cilat ndiqeni dhe raportet përkatëse që keni.
- Emrin e çdo bari ose suplementi, dozën dhe orarin e përdorimit.
- Operacionet e mëparshme dhe përvojat që dëshironi të diskutoni.
- Pyetjet që doni t’i bëni kirurgut dhe anesteziologut.
- Kontaktin e personit që planifikoni t’ju shoqërojë.
Nëse nuk e dini emrin e një bari ose nuk e mbani mend një ngjarje mjekësore, shënojeni paqartësinë. Mund të merrni paketimin ose raportin përkatës, në vend që të hamendësoni. Pyeteni institucionin paraprakisht nëse kërkon dokument identifikimi, udhëzim apo dokumente të tjera administrative.
Çfarë t’i tregoni anesteziologut?
Tregoni gjendjet që njihni, përfshirë problemet e zemrës, mushkërive, veshkave ose mëlçisë, diabetin dhe alergjitë. Përmendni gërhitjen ose problemet e njohura të gjumit, nivelin e aktivitetit fizik, duhanin, alkoolin dhe përdorimin e substancave të tjera. Këto informacione ndihmojnë planifikimin e anestezisë. Shoqata Amerikane e Anesteziologëve: biseda para operacionit.
Raportoni reagimet e mëparshme ndaj anestezisë ose barnave kundër dhimbjes, edhe kur kanë ndodhur vite më parë. Tregoni gjithashtu nëse një familjar ka pasur reagim të rëndë ndaj anestezisë. Përshkruani çfarë mbani mend, pa e quajtur vetë alergji ose diagnozë. Përmendni frikën dhe shqetësimet tuaja; mund t’i sillni pyetjet të shkruara dhe të kërkoni që një familjar t’ju ndihmojë me shënimet. ASA: përvojat e mëparshme dhe shqetësimet që duhen diskutuar.
Barnat, ushqimi dhe pijet: kërkoni udhëzime të qarta
Para anestezisë së përgjithshme, ekipi jep udhëzime për ndërprerjen e ushqimit dhe pijeve dhe për përdorimin e barnave të zakonshme. Ndiqni udhëzimet që merrni për procedurën tuaj. Mos vendosni vetë cilat barna t’i ndërprisni ose kur t’i ndryshoni dozat. NHS: përgatitja për anestezi të përgjithshme.
Kërkoni që udhëzimet të jenë sa më konkrete: deri në çfarë ore mund të hani, çfarë mund të pini dhe cilat barna duhet t’i merrni atë mëngjes. Nëse merrni këshilla që nuk përputhen, kontaktoni ekipin që organizon ndërhyrjen përpara se të veproni. Mos zgjidhni vetë mes dy udhëzimeve të ndryshme.
Anestezia e përgjithshme ka rreziqe dhe komplikime të mundshme, të cilat mjeku duhet t’jua shpjegojë para procedurës. Një kontroll paraprak nuk është garanci për mungesë komplikimesh. Pyetni cilat rreziqe lidhen me gjendjen dhe ndërhyrjen tuaj dhe çfarë kujdesi planifikohet. NHS: komplikimet e mundshme të anestezisë së përgjithshme.
Çfarë të pyesni përpara se të largoheni?
Përgatitja për operacion të planifikuar bëhet më e kuptueshme kur largoheni nga takimi me përgjigje për këto pika:
- A ka analiza ose konsultime që ende duhet t’i përfundoj?
- Kush do t’i shqyrtojë rezultatet dhe si do të njoftohem?
- Cilat janë udhëzimet e mia për barnat, ushqimin dhe pijet?
- Çfarë lloj anestezie po planifikohet dhe pse?
- Si do të trajtohet dhimbja pas ndërhyrjes?
- A pritet të qëndroj në spital dhe çfarë ndihme duhet të organizoj në shtëpi?
- Cilin numër duhet ta telefonoj nëse gjendja ime ndryshon?
Diskutimi për trajtimin e dhimbjes, kthimin në shtëpi dhe rikthimin në aktivitetet e zakonshme është pjesë e përgatitjes me anesteziologun. Organizoni transportin për kthim sipas udhëzimeve të ekipit; ASA këshillon që pas operacionit ambulator të keni dikë që t’ju dërgojë në shtëpi. ASA: rikuperimi dhe kthimi në shtëpi.
Po nëse sëmureni para datës së operacionit?
Njoftojeni ekipin sa më shpejt nëse nuk ndiheni mirë. Nëse zhvilloni kollë, ftohje ose temperaturë të lartë në ditët para ndërhyrjes, kirurgu duhet të këshillojë nëse ajo mund të vazhdojë. Mos e merrni vetë vendimin për vazhdim ose shtyrje. NHS: ndryshimet shëndetësore para operacionit.
Nëse keni një gjendje urgjente ose kërcënuese për jetën, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të emergjencës. Në Kosovë mund të telefononi 112, numrin unik falas që përfshin edhe ndihmën urgjente mjekësore. Mos prisni kontrollin e planifikuar. Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave: numri 112. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent.
Kontrolli para operacionit në Kosovë: koordinimi praktik
Kontaktoni institucionin ku është planifikuar ndërhyrja për të sqaruar terminin, dokumentet dhe mënyrën e dorëzimit të rezultateve. Nëse raportet tuaja janë nga institucione të ndryshme, pyesni si duhet t’ia paraqitni ekipit. Burimet ndërkombëtare të cituara shpjegojnë parime të përgjithshme; ato nuk përcaktojnë procedurat administrative të një spitali në Kosovë.
Nëse po mendoni «si të gjej mjek për një konsultë?», GjejeMjekun është një platformë për kërkimin e profesionistëve shëndetësorë në Kosovë. Për pyetjet që lidhen me operacionin tashmë të planifikuar, drejtojuni ekipit përgjegjës dhe kërkoni që udhëzimet për rastin tuaj të jenë të qarta.