A duhet t’i ndërprisni holluesit e gjakut para dentistit?
Mos i ndërprisni, mos e zvogëloni dozën dhe mos e ndryshoni vetë orarin e barnave. Për shumë pacientë, trajtimi dentar mund të kryhet pa ndërprerjen e tyre, duke përdorur masa për kontrollin e gjakderdhjes. Megjithatë, vendimi varet nga bari, ndërhyrja dhe gjendja shëndetësore. Ndërprerja e pakëshilluar mund të shtojë rrezikun e mpiksjeve të rrezikshme, përfshirë goditjen në tru ose infarktin. Këtë ekuilibër duhet ta vlerësojnë profesionistët që ju trajtojnë. Shpjegimi i Shoqatës Amerikane të Stomatologjisë, ADA.
Hapi i parë për ndërhyrjet dentare kur merrni hollues të gjakut është ta njoftoni dentistin që kur caktoni termin. Mos prisni deri në momentin e nxjerrjes së dhëmbit. Sipas NHS, dentisti duhet të dijë që merrni antikoagulantë dhe, në disa raste, mund të kërkojë analizë gjaku para procedurës. Këshillat e NHS për antikoagulantët dhe ndërhyrjet.
Çfarë nënkupton emri “hollues të gjakut”?
Kjo shprehje përdoret për grupe të ndryshme barnash që zvogëlojnë aftësinë e gjakut për të formuar mpiksje. Antikoagulantët përfshijnë warfarinën, apixabanin, rivaroxabanin, dabigatranin dhe edoxabanin. Barnat kundër grumbullimit të trombociteve, si aspirina dhe clopidogreli, veprojnë ndryshe. Të dyja grupet kanë rëndësi për planifikimin dentar, por nuk menaxhohen gjithmonë njësoj. Grupet e barnave sipas ADA.
Prandaj, fjalia “marr diçka për hollimin e gjakut” nuk mjafton. Merreni me vete kutinë, recetën ose një fotografi të qartë të etiketës. Nëse nuk e dini emrin, kërkoni ndihmën e farmacistit për ta plotësuar listën para vizitës.
Çfarë t’i tregoni dentistit para ndërhyrjes
Përgatiteni informacionin në një fletë ose në telefon, që ta keni të lehtë ta ndani gjatë konsultës:
- Emrin dhe dozën e çdo bari: përfshini tabletat dhe injeksionet, sa herë i merrni dhe në çfarë orari.
- Arsyen e përdorimit: tregoni çfarë ju ka shpjeguar mjeku dhe nëse trajtimi është i përkohshëm apo afatgjatë.
- Mjekun që e ka përshkruar: sillni emrin dhe kontaktin, nëse i keni, për komunikim kur nevojitet.
- Barnat e tjera: përfshini ato pa recetë, suplementet dhe produktet bimore.
- Gjendjet e tjera shëndetësore: veçanërisht problemet e veshkave, mëlçisë, gjakut ose trajtimin për kancer.
- Historinë e gjakderdhjes: tregoni nëse pas një ndërhyrjeje të mëparshme gjakderdhja ka zgjatur ose ka kërkuar trajtim shtesë.
Këto të dhëna ndihmojnë në vlerësimin e rrezikut dhe planifikimin e trajtimit. Përmendni edhe nëse merrni më shumë se një bar që ndikon në mpiksje. Udhëzimi SDCEP kërkon vlerësimin e barnave, gjendjeve shëndetësore dhe historisë së gjakderdhjes para trajtimit. Udhëzimi klinik SDCEP.
Nëse merrni warfarinë
Sillni rezultatin dhe datën e analizës së fundit INR, bashkë me regjistrin e rezultateve nëse e keni. Dentisti mund të kërkojë një analizë më afër ditës së ndërhyrjes. Mos e interpretoni vetë rezultatin si leje për procedurën ose si arsye për të ndryshuar dozën. Pyeteni: “A është ky rezultat mjaftueshëm i fundit për ndërhyrjen që planifikoni?” Informacioni i SDCEP për pacientët.
Pse ka rëndësi lloji i ndërhyrjes?
Udhëzimet dallojnë procedurat që nuk pritet të shkaktojnë gjakderdhje nga ato që mund të shkaktojnë gjakderdhje dhe komplikime. Një plan për një procedurë nuk mund të zbatohet automatikisht për çdo trajtim tjetër. Dentisti vlerëson ndërhyrjen konkrete dhe mund ta ndajë trajtimin në disa vizita. Për disa procedura te personat që marrin antikoagulantë oralë të drejtpërdrejtë, mund të nevojiten udhëzime të posaçme për dozën. Këto duhen marrë nga ekipi trajtues, bashkë me udhëzimin për dozën pas ndërhyrjes. Si mund të përshtatet trajtimi dentar.
Nëse keni dëgjuar nga një familjar se ai e ka lënë një tabletë para dentistit, mos e përdorni përvojën e tij si udhëzim për veten. Kërkoni planin tuaj të shkruar, me emrin e barit dhe orarin e saktë. Nëse udhëzimet janë të paqarta ose kundërshtojnë njëra-tjetrën, kërkoni sqarim para se të bëni ndryshime.
Kur duhet të bashkëpunojë dentisti me mjekun?
Bashkëpunimi është veçanërisht i rëndësishëm kur merrni një kombinim antikoagulanti dhe bari kundër trombociteve, kur ka sëmundje të tjera që ndikojnë në gjakderdhje ose kur informacioni për trajtimin nuk është i plotë. Tregoni nëse keni stent koronar, valvul mekanike të zemrës ose mpiksje të fundit në këmbë apo mushkëri. Këto të dhëna kanë rëndësi për vendimet rreth barnave. Vlerësimi dhe bashkëpunimi sipas SDCEP.
Jo çdo vizitë kërkon konsultë shtesë me mjekun. Pyeteni dentistin nëse ka informacion të mjaftueshëm dhe kush do ta kërkojë sqarimin, nëse nevojitet. Ju mund ta lehtësoni komunikimin duke sjellë raportet që tashmë i keni.
Pyetje që ia vlen t’i merrni me vete
- Çfarë procedure po planifikoni dhe si e vlerësoni rrezikun e gjakderdhjes?
- A keni nevojë për rezultate analizash ose raport nga mjeku im?
- A vazhdoj me orarin e zakonshëm të barnave? Nëse ka ndryshim të këshilluar, a mund ta marr me shkrim?
- A duhet të kontaktoni mjekun që mi ka përshkruar barnat?
- Çfarë masash do të përdorni për kontrollin e gjakderdhjes?
- Cilin qetësues mund të përdor dhe a ka ndërveprime me barnat e mia?
- Çfarë duhet të bëj në shtëpi dhe kë duhet të kontaktoj jashtë orarit?
Qetësuesit dhe barnat e reja duhen kontrolluar
Mos shtoni vetë ibuprofen, aspirinë për dhimbje, antibiotik ose suplement. Disa barna mund ta ndryshojnë efektin e antikoagulantëve ose rrezikun e gjakderdhjes. Kontrollojeni zgjedhjen me dentistin, mjekun ose farmacistin. Nëse aspirina është pjesë e trajtimit tuaj të përshkruar, kjo këshillë nuk do të thotë ta ndërprisni atë. Ndërveprimet e barnave sipas NHS.
Çfarë plani duhet të keni pas ndërhyrjes?
Para se të largoheni, kërkoni udhëzime për kujdesin e plagës, ushqimin, pastrimin dhe barnat. Pas nxjerrjes së dhëmbit, këshillat e SDCEP përfshijnë shmangien e shpëlarjes së gojës deri ditën tjetër dhe mosngacmimin e mpiksjes. Ndiqni udhëzimet që dentisti ju jep për procedurën tuaj. Këshillat e SDCEP pas trajtimit.
Nëse gjakderdhja nga vendi i ndërhyrjes rifillon dhe nuk është e rëndë, SDCEP këshillon presion me garzë të pastër e të lagur për 30 minuta. Nëse nuk ndalet, kontaktoni dentistin për vlerësim. Mbajeni numrin e ordinancës dhe kontaktin për kujdes jashtë orarit. Tregojini çdo profesionisti që ju ndihmon cilin hollues gjaku merrni. Çfarë të bëni kur gjakderdhja rifillon.
Për gjakderdhje të rëndë ose të pakontrollueshme, dhimbje gjoksi apo vështirësi në frymëmarrje, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës. Mos prisni përgjigje nga një platformë për gjetjen e mjekëve. NHS këshillon vlerësim të menjëhershëm për gjakderdhje të rëndë dhe këto shenja shqetësuese. Shenjat paralajmëruese sipas NHS. GjejeMjekun nuk është shërbim urgjence.
Përgatitja e konsultës në Kosovë
Nëse po kërkoni konsulta me dentistin në Prizren ose në një qytet tjetër të Kosovës, GjejeMjekun mund t’ju ndihmojë të kërkoni profesionistë shëndetësorë. Kur kërkoni “gjej mjek”, përgatiteni edhe listën e barnave dhe pyetjet për vizitën. Gjetja e profesionistit është vetëm hapi i parë; plani për ndërhyrjen përcaktohet gjatë vlerësimit klinik.
Udhëzimet e cituara janë burime ndërkombëtare. Ato ndihmojnë në përgatitjen e bisedës, por nuk përcaktojnë trajtimin tuaj individual. ADA thekson se për disa antikoagulantë më të rinj provat për menaxhimin gjatë procedurave dentare mbeten të kufizuara. Kërkoni një shpjegim të qartë për vendimin që propozohet për ju. Kufizimet e provave sipas ADA.