Përgjigjja e shkurtër në pyetjen sa shpesh duhet bërë pastrimi profesional i dhëmbëve është: për shumë njerëz rekomandohet rreth një herë në gjashtë muaj, por ky nuk është rregull i njëjtë për të gjithë. Disa persona mund të kenë nevojë për pastrim më të shpeshtë, ndërsa për të tjerë dentisti mund të caktojë një interval më të gjatë. Vendimi duhet të bazohet në gjendjen e dhëmbëve dhe mishrave, grumbullimin e gurëzave, higjienën në shtëpi dhe rrezikun individual për sëmundje orale.
Pse larja në shtëpi nuk e zëvendëson pastrimin profesional?
Pllaka dentare është një shtresë bakteriale që formohet vazhdimisht mbi dhëmbë dhe përgjatë vijës së mishrave. Larja e rregullt dhe pastrimi ndërmjet dhëmbëve ndihmojnë në largimin e saj para se të forcohet. Megjithatë, kur pllaka mineralizohet dhe bëhet gurëz, nuk mund të hiqet në mënyrë të sigurt vetëm me furçë ose pe dentar.
Sipas Shoqatës Amerikane të Stomatologjisë, fijet e furçës nuk i pastrojnë me efektivitet të gjitha hapësirat e ngushta ndërmjet dhëmbëve. Organizata këshillon larjen dy herë në ditë dhe pastrimin ndërmjet dhëmbëve një herë në ditë me pe ose mjet tjetër të përshtatshëm. Megjithatë, gurëzat e krijuara kërkojnë pastrim nga profesionisti dentar.
Prandaj, kujdesi në shtëpi dhe pastrimi profesional plotësojnë njëri-tjetrin. Pastrimi në ordinancë nuk e kompenson larjen jo të rregullt, ndërsa edhe higjiena shumë e mirë në shtëpi nuk garanton se nuk do të krijohen fare gurëza.
Çfarë përfshin pastrimi profesional i dhëmbëve?
Procedura përshtatet sipas gjetjeve gjatë vizitës. Në një pastrim rutinë, profesionisti dentar zakonisht përdor instrumente manuale ose ultrasonike për të larguar pllakat dhe depozitat e forta nga sipërfaqet e dhëmbëve dhe afër vijës së mishrave. Kjo pjesë quhet heqje e gurëzave ose shkallëzim.
Pas saj mund të bëhet lustrimi i sipërfaqeve të dhëmbëve. Ai largon mbetje dhe disa njolla sipërfaqësore, por nuk e ndryshon ngjyrën natyrore të dhëmbit si zbardhimi. Cleveland Clinic i përshkruan shkallëzimin dhe lustrimin si dy hapat bazë të një pastrimi të zakonshëm, ndërsa thekson se kujdesi shtesë duhet të varet nga nevojat e pacientit.
Vizita mund të përfshijë edhe:
- vlerësimin e mishrave dhe të grumbullimit të pllakës e gurëzave;
- udhëzime të personalizuara për larjen dhe pastrimin ndërmjet dhëmbëve;
- këshilla për higjienën rreth aparateve ortodontike, urave ose implanteve;
- diskutim për duhanin, ushqimin dhe faktorë të tjerë që ndikojnë në shëndetin oral;
- trajtime parandaluese, si fluori, vetëm kur vlerësohen të nevojshme.
Radiografitë nuk janë domosdoshmërisht pjesë e çdo pastrimi. Dentisti vendos nëse duhen, duke marrë parasysh ekzaminimin, simptomat, historinë dentare dhe rrezikun individual.
A është pastrimi rutinë i njëjtë me pastrimin e thellë?
Jo. Pastrimi rutinë synon kryesisht pllakat dhe gurëzat mbi ose pranë vijës së mishrave te një person pa sëmundje të avancuar periodontale. Pastrimi i thellë, i njohur si shkallëzim dhe lëmim i rrënjëve, arrin nën mishra dhe përdoret në trajtimin e rasteve të caktuara të sëmundjes së mishrave. Mund të kërkojë anestezi lokale dhe më shumë se një seancë.
Nuk mund të përcaktohet vetëm nga sasia e dukshme e gurëzave se cili lloj pastrimi nevojitet. Këtë e vendos dentisti pas ekzaminimit të mishrave dhe strukturave mbështetëse të dhëmbëve. Pastrimi i thellë nuk duhet paraqitur si një version automatikisht “më i mirë” i pastrimit rutinë.
Si caktohet intervali i duhur?
Rekomandimi prej gjashtë muajsh është një pikënisje e zakonshme, jo afat universal. Udhëzimi i Institutit Kombëtar për Shëndetësi dhe Përsosmëri të Kujdesit (NICE) rekomandon që intervalet e kontrolleve të përcaktohen individualisht, sipas nivelit të sëmundjes dhe rrezikut për probleme dentare. Kontrolli dhe pastrimi gjithashtu nuk janë domosdoshmërisht e njëjta procedurë dhe mund të mos kërkohen gjithmonë me të njëjtën shpeshtësi.
Dentisti mund të sugjerojë vizita më të afërta kur ka:
- sëmundje aktive të mishrave ose histori të saj;
- grumbullim të shpejtë të gurëzave;
- gjakosje, ënjtje ose inflamacion të vazhdueshëm të mishrave;
- vështirësi në pastrim për shkak të aparatit ortodontik ose punimeve dentare;
- rrezik të shtuar për karies ose probleme periodontale;
- ndryshime shëndetësore, barna ose zakone që ndikojnë në shëndetin oral.
Për një person me mishra të shëndetshëm, pak gurëza dhe higjienë të mirë, profesionisti mund të vlerësojë se nuk kërkohet pastrim çdo gjashtë muaj. Intervali duhet rishikuar me kalimin e kohës, sepse rreziku dhe gjendja e gojës mund të ndryshojnë.
Çfarë mund të prisni gjatë dhe pas procedurës?
Gjatë heqjes së gurëzave mund të dëgjoni tinguj nga instrumenti ultrasonik dhe të ndieni presion ose dridhje. Ndjeshmëria ndryshon nga një person te tjetri. Mishrat e inflamuara ose dhëmbët e ndjeshëm mund ta bëjnë procedurën më të parehatshme, ndaj tregojini profesionistit nëse keni dhimbje ose ankth.
Pas pastrimit mund të ketë ndjeshmëri të përkohshme ose pak gjakosje të mishrave, veçanërisht kur ka pasur inflamacion. Kërkoni këshillë nga dentisti nëse dhimbja është e fortë, ënjtja përkeqësohet, gjakosja nuk qetësohet ose shfaqet diçka që ju shqetëson. Mos merrni antibiotikë ose trajtime të tjera pa udhëzim profesional.
Si ta ruani rezultatin ndërmjet vizitave?
- Lajini dhëmbët dy herë në ditë me teknikë të kujdesshme dhe pastë me fluor.
- Pastroni hapësirat ndërmjet dhëmbëve çdo ditë me pe, furça interdentale ose mjetin që ju rekomandon profesionisti.
- Mos përdorni mjete të mprehta shtëpiake për të kruar gurëzat; mund të dëmtoni mishrat ose sipërfaqen e dhëmbit.
- Kufizoni shpeshtësinë e ushqimeve dhe pijeve me sheqer dhe diskutoni me dentistin çdo zakon që ndikon në shëndetin oral.
- Nëse pini duhan, kërkoni mbështetje profesionale për ndërprerjen e tij.
Një higjienist dentar mund të tregojë zonat që po mbeten pa u pastruar dhe të propozojë mjetin e përshtatshëm për hapësirat tuaja. Dorset County Hospital thekson se roli i higjienistit përfshin jo vetëm largimin e pllakës dhe gurëzave, por edhe mësimin e teknikave për të penguar rikrijimin e tyre.
Kur nuk duhet pritur deri te pastrimi i radhës?
Kontaktoni dentistin para vizitës së planifikuar nëse keni dhimbje dhëmbi, gjakosje ose ënjtje të vazhdueshme të mishrave, dhëmb që lëviz, erë të keqe të vazhdueshme, plagë në gojë që nuk shërohet ose ndryshim tjetër të pazakontë. Pastrimi rutinë nuk është zëvendësim për vlerësimin e simptomave dhe jo çdo problem zgjidhet me largimin e gurëzave.
Nëse ënjtja e gojës ose fytyrës po vështirëson frymëmarrjen apo gëlltitjen, ka gjakderdhje të pakontrolluar ose ekziston një gjendje tjetër kërcënuese për jetën, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të emergjencës. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent.
Si të përgatiteni për bisedën me dentistin?
Kur kërkoni një dentist në Kosovë përmes GjejeMjekun, mos u përqendroni vetëm te një afat standard. Tregoni kur e keni bërë pastrimin e fundit, nëse mishrat gjakosin, sa shpejt ju krijohen gurëzat, cilat barna përdorni dhe si e mirëmbani higjienën në shtëpi. Mund të pyesni drejtpërdrejt:
- Çfarë tregoi ekzaminimi për mishrat e mi?
- A kam nevojë për pastrim rutinë apo për vlerësim periodontal?
- Pse po rekomandohet ky interval?
- Cilat zona po i pastroj më pak në shtëpi?
- Kur duhet të vij për kontroll dhe kur për pastrim?
Përfundimisht, pastrimi çdo gjashtë muaj është i zakonshëm, por përgjigjja më e saktë është individuale. Një ekzaminim profesional mund të përcaktojë çfarë duhet larguar, cilat masa parandaluese janë të arsyeshme dhe kur duhet planifikuar vizita tjetër.