Si të mendoni për zgjedhjen?
Spiralja hormonale apo me bakër? Dallimi kryesor është se e para çliron një hormon progestogjen, ndërsa e dyta çliron bakër dhe nuk përmban hormone. Të dyja vendosen në mitër nga një profesionist i trajnuar dhe janë metoda shumë efektive për parandalimin e shtatzënisë. Zgjedhja kërkon diskutim për shëndetin tuaj, menstruacionet dhe preferencat personale. NHS: spiralja hormonale; NHS: spiralja me bakër.
Para konsultës, mendoni çfarë ka më shumë rëndësi për ju: shmangia e hormoneve, ndryshimi i mundshëm i gjakderdhjes, kohëzgjatja e përdorimit apo shqetësimi për vendosjen. Këto prioritete e bëjnë bisedën më konkrete, por nuk e zëvendësojnë vlerësimin nga gjinekologu.
Dallimi mes spirales hormonale dhe spirales me bakër
Spiralja hormonale
Spiralja hormonale është një pajisje e vogël, zakonisht në formën e shkronjës T. Sipas NHS, është mbi 99% efektive dhe mund të përdoret për 3–8 vjet për kontracepsion, varësisht nga modeli. Mund t’i bëjë menstruacionet më të lehta, më të shkurtra dhe më pak të dhimbshme; disa modele përdoren edhe për trajtimin e menstruacioneve të bollshme. Kjo nuk do të thotë se çdo model është i përshtatshëm për çdo person. NHS: përdorimi dhe kohëzgjatja e spirales hormonale.
Spiralja me bakër
Spiralja me bakër është gjithashtu një pajisje e vogël që vendoset në mitër. Nuk përdor hormone, është mbi 99% efektive dhe vepron menjëherë pas vendosjes. Sipas NHS, modelet e përshkruara në udhëzimin e tyre zgjasin 5 ose 10 vjet. Mund të përdoret edhe si kontracepsion emergjent, pas vlerësimit profesional. NHS: veprimi i spirales me bakër.
Kohëzgjatja lidhet me modelin konkret. Kur konsultoheni me një gjinekolog në Kosovë, kërkoni emrin e pajisjes që ofrohet dhe afatin e saj të miratuar për përdorim. Afatet në burimet britanike nuk konfirmojnë cilat modele janë të disponueshme në Kosovë.
Çfarë mund të ndodhë me menstruacionet?
Me spiralen hormonale
Në 3–6 muajt e parë, menstruacionet mund të jenë më të çrregullta, më të shpeshta ose më të gjata, me njolla gjaku ndërmjet tyre. Më vonë mund të bëhen më të lehta ose të ndalen krejt. Përvoja ndryshon nga personi në person. Nëse gjakderdhja e çrregullt ose e bollshme vazhdon më gjatë se gjashtë muaj, kërkoni kontroll; për shenja shqetësuese kërkoni ndihmë më herët. NHS: ndryshimet në menstruacione.
Me spiralen me bakër
Menstruacionet mund të bëhen më të bollshme, më të gjata ose më të dhimbshme. Mund të ketë edhe gjakderdhje ndërmjet menstruacioneve. Nëse tashmë keni gjakderdhje të bollshme ose dhimbje që ju pengojnë në përditshmëri, përmendeni këtë para zgjedhjes. Cambridge University Hospitals: efektet e mundshme të spirales me bakër.
Për konsultën, shënoni sa ditë zgjasin zakonisht menstruacionet dhe si ndikojnë në punë, gjumë apo aktivitetet tuaja. Pyeteni gjinekologun cilat ndryshime priten me modelin e propozuar dhe cilat kërkojnë kontroll.
Çfarë duhet të vlerësohet para vendosjes?
Për të dyja llojet, historia shëndetësore ka rëndësi. Mundësia e shtatzënisë, infeksionet seksualisht të transmetueshme ose të legenit, problemet e mitrës apo qafës së mitrës dhe gjakderdhja e pashpjeguar mund të ndikojnë në përshtatshmëri. Për spiralen hormonale, tregoni gjithashtu nëse keni ose keni pasur kancer të gjirit, sëmundje të mëlçisë apo probleme të tjera të rëndësishme shëndetësore. Kjo listë nuk shërben për vetëpërjashtim: gjinekologu duhet të vlerësojë situatën tuaj. NHS: përshtatshmëria e spirales hormonale; NHS: përshtatshmëria e spirales me bakër.
Para vendosjes mund të propozohet test shtatzënie ose testim për infeksione seksualisht të transmetueshme. Tregoni për marrëdhënie të fundit pa mbrojtje dhe metodën që përdorni aktualisht, që mjeku të planifikojë vendosjen dhe mbrojtjen ndërkohë. NHS: përgatitja për vendosjen; Cambridge University Hospitals: planifikimi i kontracepsionit.
Vendosja dhe menaxhimi i dhimbjes
Gjatë procedurës përdoret një instrument për të hapur lehtë vaginën dhe pajisja vendoset përmes qafës së mitrës. Mund të ketë dhimbje ose parehati. Diskutoni paraprakisht mundësitë për lehtësimin e dhimbjes, përfshirë anestezinë lokale kur është e përshtatshme dhe e disponueshme. Mund të kërkoni që procedura të ndalet në çdo moment. Pas vendosjes mund të ketë ngërçe të ngjashme me dhimbjet menstruale dhe njolla gjaku. NHS: procedura dhe dhimbja.
Për spiralen hormonale, fillimi i mbrojtjes varet nga koha e vendosjes në cikël. NHS këshillon mbrojtje shtesë për shtatë ditë kur vendosja bëhet jashtë pesë ditëve të para të ciklit. Kërkoni udhëzim të qartë për rastin tuaj. NHS: kur fillon mbrojtja hormonale.
Rreziqet dhe shenjat që kërkojnë ndihmë
Rreziqet përfshijnë infeksionin pas vendosjes, daljen e pajisjes nga mitra dhe, rrallë, shpimin e murit të mitrës. Shtatzënia është e rrallë, por nëse ndodh me spirale në vend duhet vlerësuar edhe mundësia e shtatzënisë jashtë mitrës. Cambridge University Hospitals: rreziqet e spirales.
Kërkoni vlerësim urgjent për dhimbje të poshtme të barkut që përkeqësohet ose nuk largohet, temperaturë të lartë, rrjedhje të pazakontë ose me erë të keqe, gjakderdhje shumë të bollshme apo dyshim për shtatzëni. Këto shenja nuk përcaktojnë vetë një diagnozë. NHS: shenjat që kërkojnë ndihmë urgjente.
Nëse keni dhimbje të papritur dhe shumë të fortë në bark, sidomos me marramendje të rëndë ose të fikët, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës. Ky kombinim mund të tregojë një gjendje serioze. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent. NHS: simptomat e një urgjence të mundshme.
Mjeku duhet t’ju tregojë si të kontrolloni fijet e spirales. Nëse nuk i ndieni ose duken ndryshe, kërkoni kontroll pa vonesë dhe përdorni mbrojtje tjetër derisa pajisja të kontrollohet. Pas marrëdhënieve pa mbrojtje mund të nevojitet vlerësim për kontracepsion emergjent. NHS: kontrolli i fijeve; NHS: fijet që nuk ndihen ose kanë ndryshuar.
Çfarë të pyesni gjinekologun për spiralen?
- Cili lloj përshtatet me historinë time shëndetësore dhe preferencat e mia?
- Si mund të ndikojë në menstruacionet që kam tani?
- Cilin model ofroni dhe kur duhet hequr ose zëvendësuar?
- A nevojiten ekzaminime ose teste para vendosjes?
- Çfarë mundësish ofroni për lehtësimin e dhimbjes?
- Kur fillon mbrojtja dhe çfarë duhet të përdor ndërkohë?
- Si kontrollohen fijet dhe kë duhet të kontaktoj për shqetësime?
- Çfarë përfshin pagesa: pajisjen, vendosjen dhe kontrollin pasues?
- Si planifikohet heqja nëse dua shtatzëni ose një metodë tjetër?
Kontracepsioni afatgjatë dhe hapi i ardhshëm
Spiralja mund të hiqet nga një profesionist i trajnuar para përfundimit të afatit. Shtatzënia është e mundur menjëherë pas heqjes. Nëse nuk dëshironi shtatzëni, planifikoni paraprakisht metodën pasuese; NHS këshillon mbrojtje tjetër duke filluar shtatë ditë para heqjes. NHS: heqja e spirales hormonale.
Asnjëra spirale nuk mbron nga infeksionet seksualisht të transmetueshme; prezervativi mbetet i rëndësishëm për këtë mbrojtje. NHS: spiralja dhe infeksionet seksualisht të transmetueshme.
Nëse po kërkoni «gjej mjek» për një konsultë gjinekologjike në Kosovë, GjejeMjekun ju ndihmon të kërkoni profesionistë shëndetësorë. Para rezervimit, konfirmoni drejtpërdrejt nëse ofrohet këshillimi dhe vendosja e spirales, cili model është në dispozicion dhe si organizohen kontrollet.