Kërcitja e nofullës pa dhimbje zakonisht nuk kërkon trajtim, nëse nofulla lëviz lirshëm dhe nuk bllokohet. Instituti amerikan për Kërkime Dentare dhe Kraniofaciale, NIDCR, i përshkruan këto zhurma pa dhimbje si të zakonshme dhe normale. Megjithatë, nëse shfaqen dhimbje, bllokim ose ndryshim në lëvizje, duhet vlerësim profesional. Burimi: NIDCR.
Pra, vendimi për kontroll nuk mbështetet vetëm te tingulli. Rëndësi ka nëse mund ta hapni e mbyllni gojën, të hani dhe të flisni si zakonisht. Më poshtë gjeni një udhëzues praktik për çfarë të vëreni dhe çfarë t’i tregoni dentistit në Kosovë.
Nga vjen zhurma në nyjën e nofullës?
Nyja temporomandibulare lidh nofullën e poshtme me kafkën dhe gjendet përpara veshit. Brenda saj ka një disk kërcor mes sipërfaqeve kockore. Ndryshimi i lëvizjes së këtij disku mund të shoqërohet me kërcitje gjatë hapjes ose mbylljes së gojës. Kjo zhurmë nuk nënkupton vetvetiu dëmtim të kockës. Burimi: Royal Berkshire NHS Foundation Trust.
Ky është një shpjegim i mundshëm, jo një diagnozë për çdo kërcitje. Vetëm nga tingulli që dëgjoni në shtëpi nuk mund të përcaktohet saktë çfarë po ndodh brenda nyjës.
A duhet trajtuar kërcitja e nofullës?
Kur kërcitja është pa dhimbje dhe nofulla nuk është bllokuar asnjëherë, ndërhyrja rrallë nevojitet. Këtë dallim e thekson edhe Spitali Universitar Dentar i Mançesterit. Nëse zhurma ju shqetëson shumë, mund ta diskutoni gjatë një kontrolli, edhe kur funksioni është i ruajtur. Burimi: University Dental Hospital of Manchester.
Nëse vetëm dëgjoni një klikim, mund ta përmendni në vizitën tuaj të zakonshme dentare. Për shembull: “Nofulla më kërcet kur hap gojën, por nuk më dhemb dhe nuk më është bllokuar.” Kjo i jep dentistit informacion më të dobishëm sesa përshkrimi i zhurmës si “e fortë” ose “e çuditshme”.
Nuk ka arsye të nisni trajtime vetëm për ta heshtur nyjën. NIDCR këshillon kujdes me trajtimet që ndryshojnë përgjithmonë dhëmbët, kafshimin ose nyjën, sepse provat për shumë trajtime janë të kufizuara. Nëse propozohet një ndërhyrje e tillë, kërkoni shpjegim për nevojën, rreziqet dhe alternativat. Burimi: NIDCR.
Kur duhet kontrolli te dentisti?
Rezervoni vlerësim nëse kërcitja fillon të shoqërohet me:
- Dhimbje në nofull, fytyrë ose pranë veshit.
- Vështirësi për ta hapur gojën si më parë.
- Ngecje ose bllokim të nofullës, edhe nëse më pas lirohet.
- Ndryshim në mënyrën si takohen dhëmbët kur mbyllni gojën.
Këto janë ndryshime që duhen vlerësuar; nuk provojnë vetvetiu një çrregullim të caktuar. Dhimbja e fytyrës ose e nofullës mund të ketë edhe shkaqe të tjera. Burimi: NIDCR.
Nëse bashkë me zhurmën keni ndryshime në dëgjim ose probleme me ekuilibrin, tregojani profesionistit shëndetësor. Udhëzimet e spitalit të Mançesterit theksojnë nevojën për vlerësimin e veshit në këto raste. Mos ia atribuoni automatikisht çdo simptomë nyjës së nofullës. Burimi: University Dental Hospital of Manchester.
Kur kërkohet ndihmë më shpejt?
Kërkoni vlerësim urgjent nëse nuk mund të hani ose pini, apo nëse simptomat e nofullës shoqërohen me probleme të shikimit ose dhimbje koke të shpeshta e të forta. Këto nuk duhen menaxhuar vetëm si kërcitje e zakonshme. Burimi: Healthdirect Australia.
Për një gjendje kërcënuese për jetën, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të emergjencës. Në Kosovë telefononi 112. Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave e konfirmon këtë si numër pa pagesë për ndihmë emergjente. GjejeMjekun nuk është shërbim emergjent. Burimi: Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave.
Çfarë mund të bëni ndërkohë?
Këshillat për nofullën që dhemb nuk duhen kthyer automatikisht në një regjim trajtimi për një klikim pa shqetësime. Kur ka dhimbje ose tension muskulor, Leeds Teaching Hospitals këshillon të pakësohen zakone si përtypja e çamçakëzit, kafshimi i thonjve dhe shtrëngimi i dhëmbëve. Dhëmbët mund të qëndrojnë pak të ndarë kur nofulla është në pushim. Burimi: Leeds Teaching Hospitals NHS Trust.
Nëse shfaqet dhimbje, ushqimet më të buta dhe shmangia e hapjes shumë të gjerë të gojës mund të jenë masa të përkohshme. Ushtrimet specifike duhet të zgjidhen me udhëzim profesional. Këto masa synojnë menaxhimin e simptomave dhe nuk premtojnë zhdukjen e zhurmës. Burimi: Leeds Teaching Hospitals NHS Trust.
Si të përgatiteni për vizitën?
Para se të shkoni te një dentist në Kosovë, përgatitni një përshkrim të shkurtër. Mund të përdorni këto pyetje si shënim për bisedën:
- Kur e vura re për herë të parë kërcitjen?
- A dëgjohet në njërën anë apo në të dyja?
- A ndodh gjatë hapjes, mbylljes apo përtypjes?
- A kam pasur dhimbje, ngecje ose bllokim?
- A më pengon gjatë ngrënies ose të folurit?
- A ka pasur ndonjë goditje ose ndryshim tjetër para fillimit?
Nuk duhet ta përcaktoni vetë shkakun para vizitës. Një shembull konkret, si “më ngec kur përtyp”, e bën bisedën më të qartë. Nëse ju propozohet trajtim, pyetni: “Cilën simptomë synon të përmirësojë?”, “Çfarë ndodh nëse e ndjekim pa ndërhyrje?” dhe “Kur duhet të rikthehem për kontroll?”
Vlerësimi zakonisht përfshin bisedën për simptomat dhe historinë shëndetësore, si dhe ekzaminimin e nofullës. Sipas gjetjeve, profesionisti mund të rekomandojë ekzaminime të tjera; ato nuk përcaktohen vetëm nga një përshkrim në internet. Burimi: Healthdirect Australia.
Si mund t’ju ndihmojë GjejeMjekun?
Nëse po kërkoni “gjej mjek” për një shqetësim të nofullës, në GjejeMjekun mund të kërkoni profesionistë shëndetësorë për një konsultë. Gjatë caktimit të terminit, tregoni nëse keni vetëm zhurmë apo edhe dhimbje dhe bllokim. Ky artikull jep informacion të përgjithshëm; vlerësimi individual bëhet nga profesionisti që ju ekzaminon.