Krioterapia për lythat është trajtimi i tyre me ngrirje, zakonisht duke përdorur azot të lëngshëm. Aplikimi zgjat pak, por mund të shkaktojë dhimbje, flluskë dhe më pas kore. Shpesh nevojiten disa seanca dhe largimi i lythit nuk është i garantuar. Para procedurës, dermatologu duhet të vlerësojë ndryshimin në lëkurë dhe përshtatshmërinë e trajtimit. Akademia Amerikane e Dermatologjisë dhe Shoqata Britanike e Dermatologëve shpjegojnë këto pritshmëri.
A duhet të ngrihet çdo lyth?
Jo domosdoshmërisht. Lythat e zakonshëm mund të largohen vetë, megjithëse kjo mund të marrë muaj ose vite. Trajtimi mund të diskutohet kur shkaktojnë dhimbje, pengojnë në përditshmëri ose ju shqetësojnë. Lythat në shputë mund të jenë veçanërisht të dhimbshëm gjatë ecjes. NHS: lythat dhe lythat e shputës.
Një ndryshim në lëkurë që ju duket si lyth nuk duhet trajtuar automatikisht si i tillë. Kërkoni kontroll nëse gjakoset, ndryshon pamje, rritet shpejt ose nuk jeni të sigurt çfarë është. Ndonjëherë dermatologu mund të kërkojë një mostër të vogël të lëkurës për ta sqaruar. Lythat në fytyrë dhe në zonën gjenitale kërkojnë gjithashtu vlerësim profesional. AAD: vlerësimi i lythave.
Si bëhet ngrirja e lythave me azot të lëngshëm?
Procedura zakonisht kryhet gjatë një vizite ambulatore, ndërsa jeni zgjuar. Profesionisti e aplikon azotin e lëngshëm me spërkatës, aplikues me pambuk ose sondë. Lëkura zbardhet gjatë ngrirjes dhe pastaj shkrihet gradualisht. Ndonjëherë cikli përsëritet brenda së njëjtës vizitë. Kohëzgjatja varet nga madhësia dhe trashësia e ndryshimit. BAD: zhvillimi i procedurës.
Ngrirja dëmton indin e trajtuar. Më pas mund të krijohet flluskë ose kore, e cila largohet gjatë shërimit. Produktet për ngrirje që shiten për përdorim në shtëpi mund të përdorin substanca të tjera; mos supozoni se janë të njëjta me azotin e lëngshëm të përdorur në ordinancë. DermNet: krioterapia dhe substancat ngrirëse.
A dhemb ngrirja e lythave?
Po, mund të dhembë. Intensiteti ndryshon nga personi në person dhe sipas vendit të trajtimit. Zakonisht nuk nevojitet anestezi lokale, por shqetësimi mund të vazhdojë edhe pas aplikimit. Tregojini dermatologut nëse keni frikë nga dhimbja dhe pyesni çfarë lehtësimi është i përshtatshëm për ju. BAD: dhimbja gjatë dhe pas ngrirjes.
Për fëmijët, tolerimi i procedurës është pjesë e vendimit. Për shkak të dhimbjes, AAD e përshkruan ngrirjen kryesisht si trajtim për fëmijë më të mëdhenj dhe të rritur. AAD: krioterapia për lythat.
Çfarë të prisni pas krioterapisë?
Mund të shfaqen skuqje, ënjtje dhe flluskë me lëng të kthjellët ose gjak. Një flluskë me gjak mund të jetë reagim nga ngrirja dhe nuk nënkupton vetvetiu infeksion. Më vonë mund të formohet kore. Shërimi ndryshon sipas zonës dhe thellësisë së trajtimit; në pjesën e poshtme të këmbëve mund të zgjasë më shumë. DermNet: reagimet dhe shërimi pas krioterapisë.
Kërkoni udhëzime të qarta për rastin tuaj. Mos e caktoni vetë një afat kur zona duhet të duket plotësisht normale. Pyetni veçmas kur pritet të qetësohet dhimbja, kur mund të bjerë korja dhe kur duhet të bëhet rivlerësimi.
Si kujdeseni për zonën e trajtuar?
BAD këshillon mbajtjen e zonës të thatë gjatë 24 orëve të para, pastaj larje të butë dhe tharje pa fërkim. Mund të rekomandohet vazelinë dhe mbulim nëse rrobat e fërkojnë zonën. Mos e hiqni koren dhe mos e shponi flluskën pa këshillë mjekësore. Ndiqni udhëzimet që merrni nga profesionisti që kryen procedurën. BAD: kujdesi pas trajtimit.
Kur duhet të kontaktoni mjekun?
Dhimbja që shtohet, ënjtja në rritje, skuqja përreth dhe rrjedhja e qelbit mund të jenë shenja infeksioni. Kontaktoni profesionistin që ju trajtoi për vlerësim. Krioterapia mund të shkaktojë edhe ndryshim të ngjyrës së lëkurës, mbresë ose dëmtim nervor, zakonisht të përkohshëm. Disa ndryshime të pigmentit mund të mbeten. DermNet: ndërlikimet e mundshme.
Pse mund të nevojiten disa seanca?
Një aplikim nuk e largon gjithmonë lythin. Sipas AAD, shumica e pacientëve kanë nevojë për më shumë se një trajtim; seancat mund të përsëriten çdo dy deri në katër javë. Ky është një interval i përgjithshëm, jo orar individual. Dermatologu mund të propozojë edhe kombinim me një trajtim tjetër, si acidi salicilik. AAD: përsëritja dhe kombinimi i trajtimeve.
Përgjigjja ndryshon edhe sipas madhësisë së lythit dhe trashësisë së shtresës së fortë të lëkurës. Lythi mund të mbetet ose të rikthehet, ndaj mund të nevojitet rivlerësim dhe një qasje tjetër. DermNet: kufizimet e trajtimit.
Çfarë duhet t'i tregoni dermatologut para procedurës?
Njoftojeni nëse keni diabet, imunitet të dobësuar, qarkullim të dobët ose reagime të mëparshme ndaj të ftohtit apo krioterapisë. Këto të dhëna kanë rëndësi për vlerësimin e përshtatshmërisë së procedurës. AAD dhe udhëzimet e publikuara në DermNet përshkruajnë këto masa kujdesi.
Përgatitni një përmbledhje: kur e keni vërejtur ndryshimin, ku ndodhet, a ju pengon dhe çfarë produktesh ose procedurash keni provuar. Nëse keni përdorur një produkt, merrni emrin ose paketimin në vizitë.
Pyetje të dobishme për vizitën në Kosovë
Nëse po kërkoni një dermatolog në Kosovë, GjejeMjekun është platformë për gjetjen e profesionistëve shëndetësorë. Para rezervimit, pyetni drejtpërdrejt ordinancën nëse ofrohet krioterapia dhe si organizohen kontrollet pas saj. Në vizitë mund të përdorni këtë listë:
- A është ky ndryshim lyth dhe a duhet ndonjë ekzaminim tjetër?
- Pse e propozoni ngrirjen për mua dhe cilat janë alternativat?
- Çfarë dhimbjeje dhe kufizimesh të përkohshme duhet të pres?
- Si duhet ta laj, mbuloj dhe mbroj zonën?
- Kur duhet të kthehem dhe si do ta vlerësojmë përgjigjen?
- Kë duhet të kontaktoj nëse shfaqet një problem?
- Sa kushton vizita, procedura dhe secili kontroll pasues?
Si të kufizoni përhapjen e lythave
Lythat shkaktohen nga virusi HPV. Masat parandaluese nuk e eliminojnë plotësisht rrezikun, por mund ta zvogëlojnë atë: lani duart pasi prekni lythin, mos ndani peshqirë ose mjete personale për thonjtë dhe përdorni shapka në dushe publike. Shmangni kafshimin e thonjve dhe ngacmimin e lythave. AAD: këshilla për parandalimin e lythave.
Ky informacion ju ndihmon të përgatiteni për konsultë; vendimi për trajtim merret pas vlerësimit profesional. Për simptoma të rënda ose kërcënuese për jetën, kontaktoni menjëherë shërbimet lokale të urgjencës. GjejeMjekun nuk është shërbim urgjence.